10 نكتۀ خواندنی در مورد پول

بزرگترین اسکناس تاریخ*

بزرگترین اسکناس تاریخ را که‌ اندازه‌اش به یک برگه سند قضایی می‌رسد، دولت 

فیلیپین در 1998 با ارزش 100‌هزار پزو چاپ کرده است. این اسکناس به مناسبت 

صدمین سالگرد استقلال فیلیپین از حاکمیت اسپانیایی‌ها چاپ شده بود و تنها در 

اختیار مجموعه‌داران قرار می‌گرفت. ارزش فروش هر برگه آن 180‌هزار پزو، معادل 

3,700‌دلار بود. 

*گران‌ترین اسکناس تاریخ* 

عظیم‌ترین مبلغی که روی یک اسکناس درج شده به دوره اجرای طرح مارشال – 

بازسازی‌های پس از جنگ دوم – در انگلستان می‌رسد، که در آن زمان دولت 

اسکناس‌هایی به ارزش یك‌میلیون پوند چاپ می‌کرد. این اسکناس‌ها که در اصل برای 

استفاده دولت آمریکا طراحی شده بود، خیلی زود از دور خارج شد و در نتیجه تعداد 

بسیار انگشت شماری از آن به دست اشخاص عادی رسید. البته خارج از دور بودن این 

اسکناس‌ها به معنای بی‌ارزش بودنشان نیست، در سال 2008 یکی از دو بازمانده این 

مجموعه به مبلغ 120‌هزار‌دلار در یک حراجی به فروش رفت. 

*اولین ATM تاریخ* 

از زمانی که ارشمیدس در حمام به آن کشف معروفش رسید، این شاید درخشان‌ترین 

ایده‌ای باشد که به ذهن کسی رسیده است. مخترعی به نام جان شپرد-بارون وقتی در 

حال دوش گرفتن بود، طرح اولین دستگاه ATM جهان به ذهنش خطور کرد (البته این 

ادعای او بی‌رقیب و مخالف هم نبوده است). او طرحش را با بانک‌های انگلیسی 

درمیان گذاشت و به سرعت پذیرفته شد. اولین دستگاه ATM در 1967 در لندن ساخته و 

نصب شد. ماشین با کد شناسایی شخصی کار می‌کرد و در ابتدا اسکناس‌ها اندکی با 

ایزوتوپ‌های رادیواکتیو کربن 14 آغشته می‌شدند، چون هنوز سیستم کددهی مغناطیسی 

کارت‌های خودپرداز اختراع نشده بود. البته این دستگاه یک تفاوت دیگر هم با 

نمونه‌های امروزی‌اش داشت: کارمزد نمی‌گرفت. 

*منشا پیدایش علامت $* 

هیچ‌کس نمی‌داند این نماد ‌دلار اولین بار از کجا آمده است، اما دفتر چاپ و 

حکاکی اسکناس‌های آمریکا می‌گوید منشا آن را حدس زده است. اداره‌ای که مسوولیت 

چاپ و طراحی تمام اسکناس‌های‌دلاری آمریکا را بر عهده دارد می‌گوید از این نماد 

در اصل برای نمایاندن پزوی اسپانیایی و مکزیکی «PS» استفاده می‌شده است؛ یعنی 

به تدریج s طوری نوشته می‌شده است که بالای p قرار بگیرد. این علامت حتی در 

1875 یعنی پیش از چاپ اولین‌دلار آمریکایی هم به گستردگی مورد استفاده بوده است 

و اگر خوب دقت کرده باشید، روی پول‌های آمریکا اصلا از چنین علامتی خبری نیست. 

*طول عمر اسکناس‌ها* 

همه اسکناس‌ها دیر یا زود فرسوده می‌شوند. هرچه ارزش پول کوچک‌تر باشد شما از 

آن بیشتر استفاده می‌کنید و در نتیجه عمرش هم کوتاه‌تر می‌شود. یک اسکناس 

یک‌دلاری به طور متوسط 21 ماه زندگی می‌کند، در صورتی که اسکناس منقوش به تصویر 

بنجامین فرانکلین (صد‌دلاری) 7 سال عمر دارد. البته بی‌شک تا آن زمان ارزشش به 

خاطر تورم نزول کرده، بنابراین هرچه زودتر خرجش کنید بهتر است. 

*پلیس مقابله با جعل اسکناس* 

به دنبال جنگ داخلی پول جعلی به قدری در آمریکا رایج شده بود که می‌گفتند حجم 

آن به یک سوم کل پول‌های رایج رسیده است و در نتیجه دولت مجبور به مداخله شد. 

در 1865 پلیس ویژه‌ای برای مقابله با جعل اسکناس در وزارت خزانه‌داری تشکیل شد 

تا پیش از آنکه پول‌های قلابی اقتصاد ملی را فلج کنند با آنها مقابله کند. این 

پلیس هنوز هم فعال است، اما امروزه بیشتر با کت و شلوار سیاه مامورانش و 

ماشین‌های غول پیکرش شناخته می‌شود، که وظیفه محافظت از رییس‌جمهور و سایر 

مقامات رده بالای سیاسی را دارد. این سرویس مخفی در 14 آوریل 1865 با فرمان 

آبراهام لینکولن رسمیت یافت (بخش طعنه‌آمیز اینجاست که همان روز در مرکز تئاتر 

فورد ترور شد)؛ و پس از ترور رییس‌جمهور ویلیام مک کینلی در 1901 به طور کل 

عهده‌دار مسوولیت محافظت از جان رییس‌جمهورهای آمریکا شد. شمار کارکنان این 

سازمان تا سال 2002 به 6500 نفر رسیده بود. 

*مشهورترین شخصیت اسکناس‌ها* 

تصویر ملکه الیزابت دوم روی پول بیش از 33 کشور – از ترینیداد و توباگو گرفته 

تا استرالیا – حک شده است، که در نوع خود رکوردی به حساب می‌آید. کانادا اولین 

کشوری بود که از تصویر این ملکه روی اسکناس‌هایش استفاده کرد، آن هم وقتی که در 

1935 تصویر این ملکه 9 ساله را روی اسکناس‌های 20‌دلاری‌اش چاپ کرد. در طول 

سال‌های پس از آن 26 تصویر مختلف از الیزابت دوم در انگلستان و کشورهای 

مستعمره‌اش روی اسکناس‌ها چاپ شده و به اغلب این کشورها مستقیما ابلاغ می‌شد که 

باید از عکس این ملکه استفاده کنند. 

هرچند برخی کشورها از جمله رودسیا (زیمبابوه کنونی)، مالت و فیجی هنوز هم از 

این تصاویر استفاده می‌کنند. ملکه اغلب با تاج و لباس سلطنتی‌اش روی اسکناس‌ها 

ظاهر می‌شود، اما کانادا و استرالیا ترجیح می‌دهند که بیشتر تصویر او را با 

ظاهر ساده چاپ کنند و با وجودی که برخی کشورها برای نمایش سن ملکه 

اسکناس‌هایشان را به روز می‌کنند، برخی دیگر همچنان تصاویر دوران جوانی او را 

به کار می‌برند. بلیزه وقتی در 1980 قصد تغییر طراحی اسکناس‌هایش را داشت، 

تصویری از ملکه را برگزید که همان زمان هم متعلق به 20 سال پیش بود. 

*پول‌ها کارناوال میکروبند* 

به نظر می‌رسد که همه پول‌ها احتیاج به شست و شو دارند، از بس که کثیفند! 

مطالعات نشان می‌دهند که بخش بزرگی از اسکناس‌های آمریکایی آلوده به کوکائین 

هستند. موادفروشان اغلب با دست‌های آلوده پول می‌شمارند و بسیاری هم خب از 

اسکناس برای مصرف مواد مخدر استفاده می‌کنند. این اسکناس‌ها سپس در دستگاه ATM 

آلودگی‌شان را به بقیه هم منتقل می‌کنند. 

روی اسکناس‌ها همچنین آلودگی‌های فاضلابی هم پیدا شده است. مطالعه‌ای در ژورنال 

پزشکی ساوترن در 2002 نشان می‌داد که روی 94‌درصد از اسکناس‌های آمریکا 

میکروب‌های بیماری‌زا پیدا شده است. طبق گزارش‌ها یک پول کاغذی می‌تواند از 

توالت یک خانواده آلودگی بیشتری در خود داشته باشد. اسکناس‌ها مکان خوبی برای 

رشد و نمو میکروب‌ها هستند. ویروس‌ها و باکتری‌ها روی اکثر سطوح بیش از 48 ساعت 

عمر نمی‌کنند، اما عمر آنها روی سطح پول‌های کاغذی حتی به 17 روز هم می‌رسد 

(این مطالعات برای ویروس آنفلوآنزا بوده‌اند). همین شواهد که ارائه کردیم کافی 

است تا بروید و بیشتر از پول‌های اعتباری استفاده کنید. 

*تورم‌های سرسام آور* 

برای مقابله با تورم 231 میلیون‌درصدی و رسیدن قیمت هر قرص نان به 300 

میلیارد‌دلار زیمبابوه‌ای، دولت وحدت این کشور (متشکل از روبرت موگابه و نخست 

وزیر مورگان تسوانگیاری) در ژانویه امسال اسکناس 100‌هزار میلیاردی منتشر کرد. 

(به عرضتان برسانیم که 100‌هزار میلیارد، یک 1 دارد با چهارده صفر و این 

بزرگترین عدد درج شده روی یک اسکناس نیز هست.) 

البته تنها چند هفته پس از انتشار این اسکناس مقامات دولتی از موضع خود کوتاه 

آمدند و به شهروندان اجازه دادند که با پول سایر کشورها معامله کنند. این حرکت 

برای چند ماه تورم را از تک و تا انداخت، تا اینکه در ماه جولای دومرتبه با 

جهشی رو به بالا مواجه شد. حالا همه آرزو می‌کنند که کاش آن اسکناس‌های 

100‌هزار میلیاردیشان را خرج نکرده بودند. 

*اولین پول کاغذی* 

پول‌های کاغذی اولین بار توسط چینی‌ها به کار برده شد، که در سال‌های 618-907 

پس از میلاد در دوران تانگ دیناستی از آن استفاده می‌کردند. بیشتر این 

اسکناس‌ها به شکل اوراق خصوصی اعتباری یا مبادله‌ای منتشر می‌شدند و این سنت در 

آنجا برای پنجاه سال نیز ادامه داشت تا در اوایل قرن هفده به اروپا رسید. 

وقتی هنوز یک یا دو قرن مانده بود که پول کاغذی در سایر نقاط جهان مطرح شود چین 

اولین بحران مالی‌اش را از سر می‌گذراند. انتشار این پول‌های کاغذی به قدری 

زیاد شده بود که از ارزش شان کاسته بود و تورم عرض اندام می‌کرد. در نتیجه این 

پدیده چین پول کاغذی را ممنوع اعلام کرد و تا چندین قرن دیگر به سراغ آن نرفت. 

یک واقعیت دیگر که کمتر شناخته شده این است که اصطلاح پول نقد (cash) در اصل 

برای وصف سکه‌های گرد برنزی به کار می‌رفت که دارای سوراخ‌هایی مربع شکل در وسط 

بودند و در دوران تانگ دیناستی «کای-یوآن» نامیده می‌شدند.

سیر تكاملی گوشی های تلفن همراه از دهه 1980 تا كنون

تجمع مخالفان حكومت مبارك در میدان تحریر قاهره

کاریکاتور







کاریکاتور

به این چند خبر توجه کنید:

- سازمان بهداشت جهانی در گزارش تکان دهنده ای اعلام کرد که در سال جدید 10 هزار و 600 ایرانی بر اثر آلودگی دچار مرگ زودرس خواهند شد.

- قتل های خانوادگی افزایش یافته اند.

- به ازای هر روز تاخیر در هر فاز پارس جنوبی، 20 میلیون دلار زیان مالی به کشور وارد می شود.

- ناوگان فرسوده هوایی جان ایرانی ها را تهدید می کند. با یک درصد جمعیت جهان، 30 درصد تلفات هوایی را داریم!

- سالانه 25 هزار نفر در تصادفات رانندگی کشته می شوند.

- شیوع ایدز از طرق جنسی در کشور رو به افزایش است.کارشناسان از سونامی ایدز یاد می کنند.

- مصرف سیگار در ایران به مرز 60 میلیارد نخ در سال رسیده است. میزان مرگ و میر ناشی از سیگار در کشور سالانه به 70 هزار نفر می رسد ؛ با استمرار وضعیت حاضر، طی 20 سال آینده این رقم به 200 هزار نفر  افزایش می یابد.

- رییس انجمن سرطان: روند افزایش سرطان های معده، ریه، مثانه، خون، سلسله اعصاب مرکزی و مغز، هشدار دهنده است. سالانه 85 هزار ایرانی به سرطان مبتلا می شوند و 36 هزار نفر دیگر بر اثر سرطان می میرند.

- میزان رشد اقتصادی کشور در سال 2010 یک چهارم متوسط کشورهای در حال توسعه بود.

- کارشناس سازمان بهداشت جهانی منطقه مدیترانه شرقی: افسردگی بالای 20 درصد جمعیت کشور را درگیر کرده است./ دکتر احمد نوربالا استاد روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران: در آخرین بررسی به عمل آمده در سال 87 تعداد مبتلایان به اختلالات روانی در استان تهران 34 درصد بود که نشان دهنده رشد 60 درصدی مبتلایان به این اختلالات طی 9 سال است.

- مدیرکل دفتر پیشگیری بهزیستی: در ایران بیش از 2 میلیون معتاد وجود دارد/ سن اعتیاد در کشور پایین آمده است.

- ...

آنچه در سطور فوق خواندید، بخشی از مسایل اصلی کشور است که نه توسط دشمنان و بدخواهان و سیاه نمایان که در همین رسانه های خودمان و توسط مسوولان و کارشناسان مطرح شده اند و با مروری بر تیترهای رسانه های کشور به راحتی قابل دسترسی اند.

البته هیچ کشوری نیست که فاقد مشکلاتی مانند آنچه ذکر شد باشد، طبیعتا همه مشکل دارند. اما مشکلی که از همه مهم تر است اینکه توجهات عمومی در کشور ما از مسایل اصلی و مهم منحرف شده و به حاشیه ها رفته است.

به عنوان مشتی نمونه خروار ببینید در حالی که در کشور ما با مسایلی اصلی نظیر آنچه آمد مواجه است، کشور درگیر چه مسایلی بوده است:

- اداره اماکن ورود زنان به سالن هایی که در آنها مسابقات فوتبال پخش مستقیم می شود را ممنوع کرد.

- نمایندگان مجلس به خاطر یک تئاتر علیه وزیر ارشاد امضاء جمع می کنند.

- ادامه دعوای مترو و دولت بر سر تخصیص بودجه مصوب مترو.

- نطق پیش از دستور نماینده اصفهان علیه حجاب یکی دو نفر از مهمانداران یک شرکت هواپیمایی.

- اصرار و انکار بر سر پذیرش پست ریاست سازمان ملی جوانان توسط خانم ترکستانی.

- رییس جمهور برای چندمین بار گفت: دوتا بچه کافیه شعار خوبی نیست.

- صدای لالایی یک زن در تیتراژ پایانی مختارنامه.

- دعوای مسوولان ورزش کشور بر سر اینکه چه کسی مدال های برندگان ایرانی بازی های آسیایی را اعطا کند.

- دعوا بر سر سخنان مشایی از جمله اینکه حضرت ابراهیم اصالتا ایرانی بوده یا خیر؟!

- عادل فردوسی پور را در برنامه 90 حذف کنیم یا نه؟

- سید علی خمینی در مراسم 9 دی شرکت کرده بود یا نه؟!
...

بله! درد بزرگ این است که حاشیه ها جای متن را گرفته اند و چنین می شود که کشورها در جهان پر رقابت کنونی یکی یکی پیشی می گیرند و به عنوان مثال اماراتی که روزگاری مردمانش، آب خوردن را نیز چشم انتظار ایرانی ها بودند، از دل یک کویر لم یزرع یک اقتصاد پولساز برای خود دست و پا می کنند و بزرگترین فرودگاه منطقه را می سازند ولی ما هنوز در فاز یک فرودگاه بین المللی تهران مانده ایم و فعلا داریم تعداد کسانی که بر اثر آلودگی هوا یا در تصادفات رانندگی می میرند را سرشماری می کنیم و تحویل قبرستان می دهیم.

البته بی انصافی است بگوییم ما درجا زده ایم و هیچ پیشرفتی نداشته ایم اما اگر به حدی از بلوغ جمعی برسیم که بخش عمده توان مان را مصروف مسایل اصلی کنیم و به حاشیه ها و فروعات به اندازه خودشان توجه کنیم، حتما جهشی بزرگ در انتظار ما خواهد بود اما افسوس که روز به روز بر رنگ و غنای حاشیه ها افزوده می شود... و این درد بزرگ ایران امروز ماست.

مسئولان شركت اینترنتی گوگل اعلام كردند كه از روز چهارشنبه (19 ژانویه = 29 دی ماه 1389) دانلود نرم افزارهایی چون " گوگل ارث = google earth" ، " پیكاسا = picasa" و موتور جستجوی اینترنتی " كروم= chrome "  را برای كاربران ایرانی آزاد می كند.

 به نقل از وب سایت روزنامه لوس آنجلس تایمز آمریكا ، نیل مارتین یكی از مدیران شركت گوگل با اشاره به این موضوع گفت : " تولیدات ما به مردم كمك می كنند تا عقاید و اطلاعات خود را با یكدیگر به اشتراك گذاشته و به اطلاعات جدید دست پیدا كنند و از نظر ما دسترسی بیشتر به تولیدات ما به معنای حق انتخاب بیشتر ، آزادی بیشتر و در نهایت قدرت فزون تر مردم در ایران یا در همه جهان است ".

رفع محدودیت های استفاده از امكانات اینترنت برای كاربران ایرانی یكی از سیاست های دولت اوباما است. دولت اوباما در مارس سال گذشته میلادی اعلام كرد كه در جهت رفع محدودیت های كاربران ایرانی برای استفاده از امكانات نرم افزاری شركت های بزرگ اینترنتی آمریكا حركت خواهد كرد. بدین منظور دولت اوباما صادرات نرم افزارهای اینترنتی شركت های آمریكایی به ایران را از شمول قانون محدودیت های تحریمی ایران استثنا كرده است .

یك سخنگوی گوگل گفته است كه علی رغم رفع محدودیت دانلود نرم افزارهای این شركت در ایران ، اما هنوز كاربران اینترنت در كشورهایی چون كوبا ، سوریه ، سودان و كره شمالی مجاز به دسترسی به نرم افزارهای این شركت نیستند.

جابر قره داغی، رئیس مرکز تحقیقات پزشکی قانونی کشور با اشاره به کاهش۳.۶ مرگ موتورسواران نسبت به سال گذشته، گفت: "بیشترین میزان مرگ و میر موتورسواران در نیمه اول سال اتفاق می افتد."

آقای قره باغی دلیل این امر را استفاده نکردن موتور سواران از کلاه ایمنی در فصول گرم سال عنوان کرد.

رئیس مرکز تحقیقات پزشکی قانونی کشور گفت:"آمار نشان می دهد که ۳۳ درصد این افراد سنشان بین ۱۸ تا ۲۴ سال است."

او گفت که مرگ موتور سواران بیشتر در مسیرهای برون شهری اتفاق می افتد تا در مسیرهای درون شهری.

پیش از این عبدالرزاق برزگر، معاون پزشکی و آزمایشگاهی سازمان پزشکی قانونی کشور آمار کشته شدگان جاده های ایران در نیمه اول سالجاری را ۱۲ هزار و ۸۱۲ نفر اعلام کرده بود که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴.۳ درصد افزایش داشته است.

معاون پزشکی و آزمایشگاهی سازمان پزشکی قانونی کشور گفته بود:"بیشترین تعداد کشته های تصادفات در شش ماه اول امسال، در ماه های فروردین و شهریور بوده است."

آقای برزگر "ضربه به سر" را عامل ۵۳.۵ درصد از مرگ ها دانسته بود و گفته بود که "بستن کمربند ایمنی در خودروها و "استفاده از کلاه توسط موتور سیکلت سوارها" می تواند تا حد زیادی از این قبیل مرگ ها جلوگیری کند.

بنابر گزارش پلیس ایران، در ده سال گذشته یعنی از سال ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۸ بیشتر از ۲۶۵ هزار نفر در حوادث رانندگی در جاده های این کشور کشته شده و بیشتر از دو میلیون نفر مصدوم شده اند.

سالانه حدود۸۰۰ هزار تصادف در ایران روی می دهد و این کشور در ردیف اول حوادث مرگبار جاده ای جهان قرار دارد.

برآورد خسارات تصادفات در جاده های ایران چندان آسان نیست اما برخی میزان آن را سالانه بیش از پنج هزار میلیارد تومان (بیش از ۵ میلیارد دلار) برآورد می کنند.

به این میگن نگاهی عاشقانه و بدون هوس

فارس: رئیس انجمن مددكاری ایران گفت:‌ آمار اعلام‌شده از سوی مسئولان از تعداد معتادان كشور 7 سال است كه 2 میلیون نفر اعلام می‌شود و به نظر می‌رسد این آمار واقعی نیست.

مصطفی اقلیما با اشاره به روند پیشرفت اعتیاد كه هم نوع آن و هم مصرف‌كنندگان آن افزایش یافته است اظهار داشت: اگر اوضاع با شرایط فعلی پیش رود و برای آینده برنامه‌ریزی نكنیم در آینده به افرادی برمی‌خوریم كه غیرفعالند و توانایی تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی ندارند و بودجه كشور برای آنها خرج می‌شود.

وی افزود: در آینده با روند كنونی با افراد مریض مواجه خواهیم شد كه در نهایت جامعه‌مان هم مریض می‌شود. به عنوان مثال رشد طلاق در حال حاضر 16 درصد افزایش داشته است و ما می‌دانیم كه طلاق چقدر در ابتلای كودكان و زنان به اعتیاد تأثیرگذار است.

اقلیما با بیان اینكه در حال حاضر 7 سالی می‌شود كه آمار معتادان 2 میلیون نفر اعلام می‌شود تصریح كرد: استاندارد جهانی می‌گوید هر چه جرم در كشور به صورت ظاهری و مشخص محاسبه شود به همان میزان در زیر جامعه مخفی است یعنی اگر آمار 2 میلیون نفر معتاد را قبول كنیم به نوعی 4 میلیون نفر معتاد در كشور داریم كه نیمی از آنان شناسایی نشده‌اند.

وی اضافه كرد: اگر هر خانواده معتاد 4 نفر باشند به نوعی 16 میلیون نفر در كشور با پدیده اعتیاد درگیر هستند و می‌توان حدس زد كه بین 6 تا 8 میلیون كودك حاصل از خانواده اعتیاد در كشور وجود دارد.

اقلیما خاطر نشان كرد: بودجه‌های زیادی بابت معضل اعتیاد در كشور خرج می‌شود. اما متأسفانه به دلیل اینكه پدیده اعتیاد به درستی ریشه‌یابی نشده است و زیر ساخت‌های حل آن وجود ندارد مشكل حل نشده است.

محرمانه نیوز - سایت نزدیک به مشایی - د رمطلبی با عنوان " نقش مشایی در افزایش علاقه اردنی ها به ایران" نوشت:ایران در حالی به استقبال  سال 2011می رود که پرونده ها و موضوعات مختلف در مورد این کشور همچنان باز و مطرح است و تحریم ها و فشارها به ایران افزایش می باید. خودداری هند، ژاپن و امارات  از ارائه خدمات بانکی به ایران از این جمله است.

 روابط ایران و هند در پیرامون کشمیر به سردی گرائید.

در خصوص جنگ نیز باید گفت منظور از جنگ فقط حمله نظامی نیست بلکه حوادث سالهای اخیر از جمله ناپدید شدن دانشمندان هسته ای و ترور چند نفر از آنهاتوسط عوامل موساد ، تخریب تاسیسات هسته ای ایران توسط ویروس استاکس نت و غیره را نیز می توان از مصادیق جنگ  علیه ایران به حساب آورد.

اما آن چیزی که در این بین حائز اهمیت است توجه مردم و رسانه های اردن به اخبار ایران بعد از حضور مشایی در این کشور است؛ حضور مشایی در کشور اردن باعث شده است که رسانه های این کشور بیشتر از گذشته اخبار و مسائل مرتبط با ایران را پوشش خبری داده و پیرامون آن تحلیل و تفسیر کنند شاید این مهم ترین دستاورد سفر مشایی به این کشور بودیعنی تحکیم روابط دو ملل.

برکناری منوچهر متکی، وزیر امور خارجه از سوی محمود احمدی نژاد، گذشته از سوالاتی که در باره علت و نحوه اعلام این تصمیم مطرح کرد، بار دیگر، رابطه رئیس جمهوری و رهبر جمهوری اسلامی ایران را در مرکز توجه قرار می دهد.

بر اساس عرف رایج در جمهوری اسلامی ایران گفته می شود که دست کم شماری از وزیران اصلی، از جمله وزیران امور خارجه، اطلاعات، کشور و فرهنگ و ارشاد اسلامی با رای و نظر مستقیم آیت الله خامنه ای تعیین می شوند.

برخی این تغییرات را به همراه برخی مسایل دیگر نظیر جنجالی که بر سر انتصاب اسفندیار رحیم مشایی به معاونت اولی ریاست جمهوری پدید آمد، نشانه اختلاف و تقابل بین محموداحمدی نژاد و آیت الله خامنه ای قلمداد کرده اند.

در عین حال، شماری از فعالان سیاسی و به ویژه اصلاح طلبان از نیمه های دوره اول ریاست جمهوری آقای احمدی نژاد به این سو، همواره به آیت الله خامنه ای هشدار داده اند که جریانی که محمود احمدی نژاد آن را نمایندگی می کند، در ادامه مسیر خود در صدد خواهد بود که حتی آیت الله خامنه ای را کنار بزند. نمونه روشن چنین هشداری در نامه اکبر هاشمی رفسنجانی به آیت الله خامنه ای، در آستانه انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته دیده می شود.

در مقابل، برخی با رد این فرضیه، رابطه محمود احمدی نژاد و آیت الله علی خامنه ای را بر مدار تقابل نمی بینند و معتقدند به رغم برخی ناهماهنگی ها و تضادها، تقابلی بر سر مبانی اصلی بین این دو وجود ندارد.

در برنامه این هفته پژواک، همین موضوع در گفت و گوی جمشید برزگر، اسماعیل گرامی مقدم، عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی و از نمایندگان سابق مجلس شورای اسلامی و سعید رضوی فقیه، فعال سیاسی و عضو سابق دفتر تحکیم وحدت بررسی شده است.

مسعود میر کاظمی، وزیر نفت ایران در چهارچوب طرح "هدفمند کردن یارانه ها" پیشنهاد کرده است که هر متر مکعب گاز خانگی که هم اکنون ۱۰ تومان به مردم فروخته می شود به ۹۰ تا ۱۰۰ تومان برسد.

او هدف از طرح پیشنهاد ۹ تا ۱۰ برابر کردن قیمت گاز مصرفی را تلاش برای جلوگیری از افزایش مصرف گاز خواند.

به گفته وزیر نفت ایران مصوبه مجلس مبنی بر ایجاد امکان اخذ وام ۱۰۰ میلیارد تومانی برای توسعه گاز رسانی در هر استان، باعث می شود مصرف گاز افزایش پیدا کند و این رویه تا سه سال آینده بحران ایجاد خواهد کرد.

آقای میرکاظمی همچنین گفت که در صورت افزایش قیمت گاز، قیمت حامل های جایگزین مانند برق و نفت و بنزین هم باید افزایش پیدا کند.

آقای میرکاظمی درباره جزییات زمانی اجرای احتمالی این پیشنهاد توضیحی نداد اما جواد اوجی، مدیر عامل شرکت ملی گاز ایران پیشتر ضمن تاکید برضرورت افزایش قیمت گازاعلام کرده بود که این افزایش در سال جاری قطعا انجام خواهد شد.

امیر پایور، خبرنگار اقتصادی بی بی سی در این باره به تجربه سهمیه بندی بنزین در ایران اشاره می کند و می گوید، دولت بنزین را با قصد کاهش مصرف سهمیه بندی کرد اما این امر محقق نشد.

خبرنگار ما که معتقد است باید جزییات بیشتری در این باره مشخص شود گفت همانطور که وزیر نفت هم تاکید کرده، اگر قیمت سایر سوخت ها مانند برق و نفت و بنزین هم افزایش پیدا نکند موجب روی آوردن مردم به سوخت ارزانتر برای برطرف کردن نیازهایشان خواهد شد.

خبرنگار اقتصادی بی بی سی همچنین گفت برای ساماندهی مصرف گاز در ایران لازم است بخش خصوصی هم امکان ارایه خدمات داشته باشد.

ایران در مصرف گاز بعد از آمریکا و روسیه مقام سوم را دارد.

در پی حذف یارانه مواد سوختی، قیمت برخی مواد نظیر گازوئیل بیشتر از ۲۱ برابر شده و از ۱۶.۵ تومان به ۳۵۰ تومان در هر لیتر افزایش پیدا کرده است.

بنابر اطلاعیه دولت، قیمت بنزین نیز هفت برابر شده و از یکصد تومان در هر لیتر به ۷۰۰ تومان رسیده و قیمت هر مترمکعب گاز خودرو (سی ان جی) نیز با هفت و نیم برابر افزایش از ۴۰ تومان در هر مترمکعب به ۳۰۰ تومان رسیده است.

پیش از این دولت میانگین قیمت بنزین را بین ۷۰۰ تا ۸۰۰ تومان برآورد کرده بود و به نظر می رسد که دولت در اولین مرحله تقریبا یارانه بنزین را به کلی حذف کرده است.

قیمت هر لیتر گازوئیل در حالی افزایش پیدا کرده که محمود احمدی نژاد چهار سال پیش در زمانی که مجلس قصد داشت قیمت گازوئیل را دوبرابر کند، در اعتراض به افزایش قیمت گازوئیل به مجلس رفت و مانع از تصویب این قانون شد.

این اندازه افزایش قیمت حتی دولت را نیز نگران کرده چون اعلام کرده که برای ده روز گازوئیل سهمیه ای نیز در اختیار خودروهای گازوئیل سوز می گذارد و که نرخ آن هر لیتر ۱۵۰ تومان خواهد بود. حتی این قیمت نیز نه برابر قیمت قبلی گازوئیل است.

قیمت هر مترمکعب گاز خودرو نیز هفت و نیم برابر شده و رقم فعلی بسیار بیشتر از پیش بینی وزارتخانه هایی نظیر وزارت نفت است.

پیش از این برآوردهای سازمانهای دولتی نشان می داد که قیمت گاز خودرو حتی باوجود افزایش قیمت، به کمتر از نصف این رقم خواهد رسید یعنی رقم در حدود ۱۳۰ تومان برای هر متر مکعب.

در ایران حدود ۱۲ میلیون خودرو وجود دارد که بنابر آخرین گزارشها بیشتر از دو میلیون خودرو گاز مصرف می کنند.

بنابر آخرین گزارشها، مصرف گاز خودرو در ایران روزانه حدود ۱۴ میلیون مترمکعب در روز است که معادل ۱۲ میلیون لیتر بنزین است.

آقای احمدی نژاد که شب گذشته بعد از دستور افزایش قیمت گفت که مردم فقط به اطلاعیه های دولتی در زمینه افزایش قیمت ها توجه کنند ولی در اولین روز اجرای قانون حذف یارانه ها، خبرگزاری های ایرانی قیمت تازه تعداد دیگری از مواد سوختی را نیز اعلام کرده اند.

وزارت نیرو قیمت های متفاوتی را برای برق با توجه به میزان مصرف برق اعلام کرده است.

در حالی که قیمت تمام شده برق حدود ۷۷ تومان برای هر کیلووات ساعت برآورد شده، اما وزارت نیرو برای حداقل مصرف، هر کیلوات ساعت برق را ۲۷ تومان در نظر گرفته و این رقم برای کسانی که بیشتر از ۶۰۰ کیلووات ساعت برق در ماه مصرف کنند، ۲۱۰ تومان محاسبه خواهد شد.

نرخ هر کیلووات ساعت برق تا پیش از این ۱۶.۵ تومان بود و اکنون وزارت نیرو قیمت هر کیلووات ساعت برق برای خانوارهای پرمصرف را تقریبا دوازده برابر کرده است.

این رقم البته برای مصرف کنندگان معمولی که بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ کیلووات ساعت برق در ماه مصرف می کنند بیشتر از ۸۰ تومان برای هر کیلووات ساعت است. یعنی حتی این رقم نیز بیشتر از هزینه تولید برق است.

خبرگزاری کار ایران نوشته که قیمت هر مترمکعب گاز طبیعی که پیش از این حدود ۱۳ تومان بود به ۷۰ تومان افزایش پیدا کرده است.

این در حالی است که شرکت ملی گاز ایران، میانگین هزینه تولید هر مترمکعب گاز معادل ۹۰ تومان برآورد کرده است.

بنابر این گزارش، قیمت هر مترمکعب آب نیز ۲۸۳ تومان در نظر گرفته شده است در حالی که متوسط هر مترمکعب آب تا پیش از این، ۸۰ تومان بوده است.

با آنکه بر اساس قانون، دولت باید یارانه ها را در طول پنج سال حذف کند اما به نظر می رسد که دولت در همین سال اول اجرای این قانون، بخش عمده ای از یارانه مواد سوختی را حذف کرده است.